Τρίτη, 21 Ιούνιος 2016 14:28

Η ηδονή του ανεκπλήρωτου

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

anekplhrvto

Κάπου εκεί ψηλά, δεξιά, αριστερά ή ...κάτω αν θέλετε, κάπου στο σύμπαν, εν πάση περιπτώσει, υπάρχει μια ζώνη.

Πώς είναι η ζώνη των αστεροειδών; Καμία σχέση.

Πρόκειται για τη ζώνη του ανεκπλήρωτου. Εκεί που βρίσκουν καταφύγιο και περιφέρονται αέναα, ανεκπλήρωτα κοινωνικά οράματα, ανεκπλήρωτες προσωπικές προσδοκίες, ανεκπλήρωτες πνευματικές ανησυχίες, ανεκπλήρωτοι έρωτες και πάει λέγοντας.

Και όλα αυτά περιμένουν την εμφάνιση μιας “πύλης” που θα τους επιτρέψει από το πουθενά να περάσουν στο προσκήνιο της πραγματικής ζωής.

Θα έλεγε κανείς ότι είναι μια ζώνη όπου η δυστυχία και η μαυρίλα περισσεύουν, αφού κάθε τι ανεκπλήρωτο που έχει να κάνει με την ανθρώπινη φύση, συνοδεύεται από πόνο, λύπη και απόγνωση.

Θα πίστευε κανείς ότι η ευτυχία δεν έχει χώρο στη ζώνη αυτή, αφού ευτυχία σημαίνει εκπλήρωση επιθυμιών, πόθων και στόχων στη ζωή του καθ’ ενός και της κάθε μιας.

Είναι όμως έτσι;

Ιδού! Βαθύτατο φιλοσοφικό ερώτημα!

 Άντε, να το πω θυμοσοφικό, για να ικανοποιήσω και τον «ποιητή εκ του προχείρου» (χωρίς τη μορφή του χοίρου), που στο προηγούμενο τεύχος του «στρογγυλού», μας «στόλισε» όλους για τα καλά.

Πριν από 2300 χρόνια περίπου, λοιπόν, ο συνονόματός μου -πραγματικός φιλόσοφος εκείνος- ψαχνόταν για να προσδιορίσει την ευτυχία.

Αρχικά, την ταύτισε με την ελευθερία. Θεωρούσε ότι μόνο με την ελεύθερη βούλησή του και όχι από ανάγκη ή καταπίεση ο άνθρωπος θα κάνει τις σωστές επιλογές, που θα τον κάνουν ευτυχισμένο.

Σωστό, σε γενικές γραμμές.

Μετά, διαβάζοντας τα κλασσικά κείμενα της εποχής του, δηλαδή Πλάτωνα και Αριστοτέλη, ανακάλυψε την έννοια της ηδονής, αφού και οι δύο τη θεωρούσαν απαραίτητο συστατικό της ευδαιμονίας.

Αφαιρώντας, μάλιστα, και τις σαρκικές εκδοχές της έννοιας, έδωσε το σωστό ορισμό της λέξης, που είναι “να μην πονάει το σώμα και να μην ταράσσεται η ψυχή”.

Αυτό ήταν το “επικούρειο όραμα”. Απελευθέρωση από τον πόνο και ταυτόχρονη επίτευξη της αταραξίας, δηλαδή της υπέρτατης ευτυχίας.

Αυτή η κατάσταση συνιστά την απόλυτη ηδονή. Να μην έχεις ανάγκη ούτε περισσότερη σωματική ευεξία απ' αυτήν που νιώθεις, ούτε περισσότερη αταραξία απ' αυτήν που βιώνεις.

Ένα ανώτερο εσωτερικό βίωμα που βεβαίως δεν ταυτίζεται με την απάθεια και τον παχυδερμισμό.

Με το πέρασμα των αιώνων, οι άνθρωποι έκαναν τη ζωή τους πιο πολύπλοκη.

Νόμοι, κανόνες, συμβάσεις, κοινωνικές δομές και συστήματα, θρησκείες και πολιτικές, πλασματικές οικονομίες και θεωρητικές ...θεωρίες και έχει ο θεός.

Αλλά! Πίσω απ’ όλα αυτά, η μόνιμη κινητήρια δύναμη που τα μετεξελίσσει διαρκώς. Η αναζήτηση της ευτυχίας. Της ευδαιμονίας, αν θέλετε.

Ένας στόχος που συνήθως στην πράξη δεν τον φτάνει κανένας απόλυτα, αλλά και που όταν νομίσει ότι τον φτάνει, πάντα γεννιέται κάτι άλλο που του κεντρίζει το ενδιαφέρον και δημιουργεί νέες ανάγκες και απαιτήσεις.

Η πραγματική ευτυχία συνήθως περιφέρεται στη ζώνη του ανεκπλήρωτου, αλλά η διεκδίκησή της γεννάει μια περίεργη διαπλοκή της φαντασίωσης με την πραγματικότητα, προκαλώντας μια μυστήρια ηδονή.

Οι κοινωνικές ομάδες, λόγου χάρη, που οραματίζονται μια κοινωνία ισότητας, αδελφοσύνης, αλληλεγγύης και όλα αυτά τα ωραία, και αγωνίζονται γι’ αυτά μέσα σε ένα εντελώς αρνητικό κοινωνικό περιβάλλον, συντηρούνται και εξακολουθούν να υπάρχουν και να αγωνίζονται από αυτή ακριβώς την αίσθηση: της ηδονής του ανεκπλήρωτου, που πλέκει τη φαντασίωση με την πραγματικότητα, κάνοντας την καθημερινότητα υποφερτή.

Έτσι εξηγείται και η εμμονή κάποιων στη διαρκή διεκδίκηση μιας ιδεατής κοινωνίας, παρά τα στραπάτσα που έχουν φάει μέχρι τώρα, από τις αντίρροπες δυνάμεις, που κατά κανόνα κυριαρχούν.

Αλλά και στην καθημερινή, ατομική ζωή του καθ’ ενός και της κάθε μιας, συναντάμε ανάλογα φαινόμενα.

Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας. 

Έστω το άτομο Α και το άτομο Β, που αποτελούν δυο μοναδικά συμπαντικά φαινόμενα με χωροχρονικές συντεταγμένες και τροχιές που απέχουν πολύ μεταξύ τους.

Οι τροχιές τους αυτές όμως, κάποια στιγμή συναντώνται και μια πολύ ισχυρή έλξη αναπτύσσεται με τρόπο που να απειλείται η ισορροπία του περιβάλλοντα χώρου, αφού η προσέγγιση φαινομένων που διίστανται χωροχρονικά αυξάνει την εντροπία κάθε συστήματος.

Θυμίζω ότι με την έννοια εντροπία μετράμε την τάση για αταξία που έχει κάθε σύστημα, φυσικό ή κοινωνικό.

Τα δύο μέρη συνειδητοποιώντας ότι αυτή η έλξη πρέπει να αποτραπεί και να οδηγηθεί προς τη ζώνη του ανεκπλήρωτου, με τη θέλησή τους, τη βιώνουν με τον πόνο του ανέφικτου και τη χαρά του ιδεατού. Με μια χαρμολύπη. Με την ηδονή του ανεκπλήρωτου.    

Εν κατακλείδι και για να μην το κουράζουμε πολύ.

Το ανεκπλήρωτο περικλείει μια μοναδική ηδονή.

Γιατί είναι ιδανικό! Είναι άπιαστο! Είναι θείο! Είναι ανυπέρβατη …υπέρβαση!

Παρ’ όλα αυτά, είναι γενεσιουργό! Είναι πηγή πάθους και έμπνευσης!
Είναι η ίδια η κινητήρια δύναμη της ζωής.

Ηδονή και πόνος, χαρά, λύπη και ταραχή μαζί.

Η επικούρεια ολοκλήρωση μέσα από την ίδια της την ανατροπή!

Για όλα αυτά κρατάμε ζωντανό το στίχο του ποιητή:

«Εγώ πατώ στον ουρανό, βαδίζω στον ωκεανό, πάνω στο κύμα περπατώ, εσένα σαν κοιτώ…

Είσαι νεράιδα της αυγής, η πιο όμορφη όλης της γης, μ’ ένα χαμόγελο μπορείς τα θαύματα να πεις

Και συνεχίζουμε να δίνουμε νόημα στη ζωή μας, βιώνοντας την ηδονή  του ανεκπλήρωτου!

Επίκουρος

14 Ιουνίου 2016

(Σαν σήμερα, στις 14 Ιουνίου 1928, γεννήθηκε ο Τσε Γκεβάρα, ο μεγαλύτερος εραστής του ανεκπλήρωτου, στη σύγχρονη εποχή.)

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 21 Ιούνιος 2016 14:45
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Να φεύγεις! Η αλαζονεία της (αντι)εξουσίας »

Επικοινωνήστε μαζί μας

: 9 + 6 =